Phá Chấp, Giải Thành Kiến & Qui Trình Tiến Hóa Ngược

 hơn bốn trăm năm trước, descartes làm rung rinh châu âu với hoài nghi luận, nghi ngờ giác tính, bởi "các giác quan luôn đánh lừa ta". khi đó châu âu không hề biết rằng trước descartes hai nghìn năm, ở phương đông có người không cần hoài nghi mà phủ nhận luôn, cả giác tính và các giáo điều/thành kiến. người ấy là tất đạt đa, với chủ trương "phá chấp". nhận thức bằng "chấp" (bao gồm các giác quan, thành kiến) là "vô minh".

ở nơi nào, văn hóa của một lực lượng (thường là giới thống trị, giai cấp quí tộc, tầng lớp đặc quyền) ban phát và áp đặt, nơi đó dầy đặc thành kiến. thành kiến khiến cho xã hội bất động, hoặc tiến bộ rất chậm, cả văn hóa lẫn khoa học (điều này lí giải tại sao phật giáo bị coi là tà giáo ở ấn độ. một xã hội đẳng cấp chặt chẽ như ấn đương nhiên không chấp nhận phật giáo)

nếu không có giáo điều, thành kiến của nhà thờ trung cổ, những galileo, copernic, bruno không khốn khổ và chúng ta đã được vùng vẫy trong vũ trụ, làm quen với các vì sao sớm hơn rất nhiều.

thập niên 60s của thế kỉ trước, ở châu âu và bắc mỹ (cụ thể là anh và hoa kì) bùng lên phong trào phản văn hóa (counterculture). nội dung của phong trào này là cách mạng tình dục, là nữ quyền luận, là  chống phân biệt chủng tộc, là chống chiến tranh, là dân quyền, là "chủ nghĩa bù bựa" (bohemianism), là phong trào, lối sống hippie, là... the beatles, marcel duchamp, manzoni,  là hehe và hihi...

phong trào này khiến xã hội phương tây thay đổi một cách sâu sắc. những chủ nghĩa mang tính nhân văn nẩy sinh và phát triển từ phong trào này. phát triển ở phương tây, và toàn thế giới hưởng sái.

hãy nhớ rằng, ở châu âu chỉ nửa thế kỉ trước vẫn đầy thành kiến. hẳn chúng ta còn nhớ cha đẻ của máy tính, alan turing, đã bị trừng phạt khắc nghiệt  vì can tội... đồng tính thích đbmc.

nói như thế không có nghĩa là châu âu, bắc mĩ là những nơi con người đã hoàn toàn giải thành kiến. giải thành kiến là chủ trương cao mình, nhưng con người, trớ trêu thay luôn gắn mình với thành kiến. bám vào thành kiến, con người cảm thấy mình có giá trị. hệ thống thành kiến làm nên cái tôi (theo phật giáo, cần rũ bỏ cái tôi). chẳng phải người ta khẳng định mình bằng cách rao giảng những thành kiến, khoe khang những tín điều của bản thân, hay sao?

không còn phải nghi ngờ, chủ trương "phá chấp", "giải thành kiến" là chủ trương đúng đắn. nó giúp chúng ta tránh cái nhìn hẹp hòi, cách suy nghĩ phiến diện. "giải cấu trúc" khiến ta không còn nhìn nhận, đánh giá thế giới qua biểu tượng.

digambara là một nhánh tu có gốc đạo jaina. người digambara là những kẻ giải thành kiến, họ chủ trương trở về "tự nhiên hơn cả tự nhiên". chỉ ăn để sống (không để ngon, để no), không ăn động vật sống, không tắm, không nhà không cửa, lang thang lãng du khất thực. và đặc biệt quan trọng: họ sếch xy chăm phần chăm. mùa nóng cũng như lạnh, cứ phải buồi dái tồng ngồng. dụng cụ có "tính người" nhất của họ là cây chổi, dùng để nhẹ nhàng quét những côn trùng bu bám vào cơ thể mình

việc cởi truồng cho thấy họ vượt qua được thành kiến của mình, và từ đó, dĩ nhiên, dễ dàng vượt qua thành kiến của người đời. vòng tròn thành kiến bị hóa giải.

"pháp môn" của người digambara làm tôi nhớ tới một ông giáo sư việt kiều. ông này về việt nam giảng bài, ổng lên bục giảng với chiếc quần đùi. ổng cho rằng điều đó minh họa cho tinh thần sáng tạo, vứt bỏ nếp nghĩ cũ.

từ pháp môn digambara nhớ ra gs quần đùi, bởi hai việc này tưởng giống nhau mà hóa ra ngược nhau. người digambara cởi truồng vì họ chủ trương thuần tự nhiên. còn con người văn minh chúng ta, bên cạnh việc say mê khái niệm giải cấu, phá chấp, chúng ta không được phép quên những khái niệm như lịch sự, tôn trọng. mặc quần đùi nơi không gian nghiêm túc, công cộng, không phải phá chấp mà là phá đám. là hành vi thiếu tôn trọng của quân vô học không phép biết lịch sự tối thiểu làng gì.

trở lại một chút với tinh thần phản văn hóa cùng những nội dung của tinh thần ấy của phương tây.

rõ ràng, tinh thần đó mang lại nhiều thành quả, song, cũng như người digambara và gs quần đùi, phong trào này cũng dẫn tới sự tiến hóa ngược. còn tệ hơn cả đứng yên (phản động), phong trào ấy dẫn tới đi giật lùi. con người đi từ ở truồng tới đóng khố, rồi tới trang phục, là hành trình tiến bộ. tụt quần vận tà lỏn, vì thế, chỉ thuần túy là hành vi phản tiến bộ. tương tự, bài học từ alan turing cho ta biết tôn trọng sự khác biệt, bao gồm khácnbieetj giới. nhưng tinh thần ấy trở thành thứ tiến hóa ngược, khi mọi "xu hướng tính dục" được/bị cào bằng. nếu đbmc là xu hướng phải được tôn trọng, thì tại sao ta lên án ái lão, ái nhi, ái tử thi, ái động vật...vv? tất cả các dạng "ái" kia không phải đều là những xu hướng hay sao?

tình dục là cái ta làm, tính dục là cái ta là. ta là gì ta làm nấy. tính dục là xu hướng, và xu hướng có thể thay đổi. 

ta hy vọng vào một tương lai tươi sáng của thế giới tiến hóa ngược. thay vì đạo đức tôn giáo, những thành kiến, chúng ta có thế giới đại đồng đbmc.

----

ai là kẻ giật lùi? ông perez hay đám đbmc?

"lưỡng đầu thọ địch" chỉ việc cùng lúc chống 2 kẻ thù (chả dụ vn kì 79, nam dổng mông teo bắc tru mõm vẩu). tương tự "lưỡng đầu thọ đit" (tên cặp tranh nài) chỉ trạng thái tâm thân hợp thể, đầu lâu đầu bùi nhập một. "lưỡng đầu thọ địt" lànthanhf ngữ chỉ trạng thái thần tiên thoát tục.

18/08/2025