Khi tiếng mẹ đẻ bị lãng quên: nỗi niềm của những dân tộc không tiếng

thi thoảng coi phin tài liệu về các cuốc da châu fi, mình hay dị mọ để ý. nhiều cuốc da ở châu fi có tên nhưng họ không có tiếng nói (ngôn ngữ dân tộc) và dĩ nhiên, không có chữ viết. họ nói và viết tiếng pháp chữ pháp. người ta bảo "tiếng pháp là ngôn ngữ của tình yêu", nhưng mình tin, mấy ông châu fi môi thề lề cả tảng mũi tẹt như mũi đười ươi còn da thì tối sầm riêng một góc trời thì khó mà nói là lãng mạn, nên khó mà liên tưởng tới tình yêu. may mắn thì các ông bà ấy yêu nhau, còn ta với nồng nàn chứ khó mà trở thành các quí ông quí cô pa-ri-si-en âu yếm nhau bên bờ sông sein cho được.

có thể họ, những cuốc gia thùi lùi nói tiếng pháp, không cảm thấy gì khi họ sống với tiếng pháp, nhưng người ngoài nhìn vào sẽ thấy họ đáng thương. thật khó để tự hào khi mẹ mình không cho nổi mình "tiếng mẹ đẻ". tình tự tông dật không còn cơ hội, đã đành, mà bản hùng ca, nếu có dịp cũng chả thể cất lên. 

đã hơn một lần, trên trang phây này, bvv chí thánh đã lớn tiếng phê phán cái trò viết chêm nói đệm. tất nhiên, ngôn ngữ thì phải vay mượn nhau. thiếu thì vay nhưng lạ quá, không thiếu vẫn vay. rất nhiều từ tiếng việt đã có nhưng người ta không dùng mà vẫn mượn tiếng tây. nói chêm tiếng tây, với bvv, không khác gì văng tục. còn tục tĩu hơn cả văng tục.

tự dưng nhớ cái motif thoại phin mẽo: "ông là con quái vật, nhưng là loại quái vật đẹp", "anh là thằng vô dụng, nhưng là thằng vô dụng của em"

lời thoại này nhắc mình rằng, dù tiếng việt nhiều thiếu sót lắm nhược điểm, nhưng nó là ngôn ngữ của tôi.

đọc báo thấy người ta đề xuất học bằng tiếng anh (không chỉ học tiếng anh mà còn phải học bằng tiếng anh). chả biết cái viễn cảnh trẻ con tại vietnam đi học bằng tiếng anh có thật sự xẩy ra hay không, nhưng tưởng tượng con mình nói với mình 10 câu thì hết 9 câu tiếng tây, eo ơi, cái đkm chả con thì đừng, bố bóp cổ.

---

mù chữ còn hơn chỉ biết tiếng tây tún ạ

26/06/2025