Nhân học thời phây – học làm người qua newsfeed

dù thương dù ghét dù ít dù nhiều, bạn vẫn phải dành chút thời gian cho phây. người ta bảo phây là cõi ảo, lên phây là sống ảo, song tôi nghĩ nó chẳng ảo. nó thật! lên phây cũng chả phải sống ảo, mà lên phây là một phần thực tại của thế nhân.

ảo làm sao được khi mà qua phậy tôi biết bạn là ai dù bạn nói gì làm gì. sống ảo là sống thế nào nếu cái ảo ấy chi phối mạnh mẽ cuộc sống thật?

thời đại này, phây là nhân học chứ không phải văn chương, lên phây để học làm người chứ chẳng để làm gì khác. nhưng học làm người trên phây đa dạng chứ không một chiều như học trong lớp, trong môn văn hay tiết giáo dục công dân.

ngạn ngữ phương tây có câu: "hãy cho tôi biết bạn của bạn là ai, tôi sẽ nói cho bạn biết, bạn là người thế nào". bối cảnh thời đại cho phép ta nói khác đi, hãy cho tôi biết bạn pho lâu con nào, là fan của thằng nào, tôi sẽ nói cho bạn biết bạn là ai.

nhưng cũng không nhất thiết. bạn không phải dân giang hồ nhưng bạn vẫn pho lâu hải bánh, huấn huê hường, bạn chẳng nhạt nhẽo hay thất học song bạn vẫn là phan của các kiểu koi kiếc, và vv

chẳng cần tìm hiểu, bvv cũng biết những nhà truyền cảm hứng vĩ đại như huấn hường hải bánh cao bảo...vv. biết, và bvv nhận ra rằng theo dõi hải bánh, huấn hường, bác ấy cũng nhận về chút giá trị là giải trí còn cỡ như cao bảo hay thấp biểu thì theo dõi hoàn toàn vô ích. dĩ nhiên, vô ích với bvv nhưng có ích với rất nhiều người khác. chẳng phải hầu hết chúng ta ra đời với sứ mạng nhạt nhẽo và vô dụng hay sao?

vài ngày nay, từ khóa "di sản" đang là từ nóng. với mình, nếu các koi kiếc có để lại chút gì, thì phải tính ngay những cái tên như bánh hải huê hường bởi ta có thể thấy rõ ràng di sản của họ, là giải trí, còn ngoài ra thì đều là những "di sản" kinh khủng. kinh khủng vì nó nhạt, nó thớ lợ, và nó hoàn toàn không chút gây suy tư, những suy tư giúp bổ béo tâm hồn đắp điếm bồi nhân cách.

một đặc điểm khác, dễ nhận ra ở các koi kiếc, đó là họ đều quảng giao. họ quan hệ cực rộng. không mâm nào thiếu mặt họ. và ta có thể nói gì về những kẻ quảng giao? chắc ngoài sự nhạt nhẽo, chẳng có gì để nói về những kẻ quảng giao đâu.

vẫn biết nghĩa tử nghĩa tận, song giả thiết người chết còn biết nghe, hẳn có nhiều xác chết thốt nhiên bừng mặt vì xấu hổ (cũng giả thiết họ có biết xấu hổ).

----

tranh bôi 2019, thời kì đang tập tô màu, còn lương tâm nên vẫn cầu toàn còn liêm sỉ nên hay xấu hổ

02/08/2025