Bác Văn Vương

 “Chẳng thơm cũng thể hoa nhài…”  Đầu tháng Năm năm ngoái, tôi có dịp theo đoàn nghệ thuật Q. (nơi tôi đang công tác) ra Hà Nội để tham gia hội diễn toàn quân.   Đoàn tôi xuống sân bay Nội Bài vào buổi cuối chiều. Hà Nội đã vào hạ, nhưng chưa nóng gay gắt như Sài Gòn, thời tiết dịu dàng, vô cùng dễ chịu. Trên con đường cao tốc rất đẹp và hiện đại nối sân bay với nội đô, không nhiều lắm xe cộ nối nhau lao vun vút, thỉnh thoảng có những bác nông dân tỉnh bơ dắt trâu đủng đỉnh băng qua đường. Hai bên đường, những thửa ruộng lúa chín vàng trải dài vút tầm mắt, cách quãng lại có những tấm biển khổng lồ, quảng cáo điện thoại di động hay băng vệ sinh, biểu hiện của một thành phố thời hiện đại.   Về tới nội thành, trời đã tối hẳn, đoàn chúng tôi nghỉ tại một nhà khách quân đội ở đường Tầu Bay. Tối hôm đó tôi cứ trằn trọc, chỉ mong tới sáng để đi thăm thủ thủ đô. Tất cả những vẻ nên thơ, những địa danh nổi tiếng, những món ăn bất hủ của Hà Nội, thực ra tôi đều đã bi...

 Tôi sinh ra và lớn lên trong môi trường nghệ thuật, tất cả mọi người xung quanh tôi đều là văn, nghệ sĩ. Được hít thở bầu không khí nghệ thuật từ bé, nên khi lớn lên, tôi cũng là một nghệ sĩ, như một điều tất yếu. Tôi là một nghệ sĩ múa. Sau khi tu nghiệp bẩy năm tại trường múa Việt Nam, tôi vào làm việc tại một đoàn ca múa nhạc thuộc thành phố HCM. Từ đó tới nay đã hơn chục năm, vậy mà tôi cứ tưởng như mới hôm nào. Tôi luôn nhớ về cái nôi nghệ thuật của mình, một khu nghệ thuật tổng hợp, nằm ở ngoại vi thủ đô Hà Nội. Mọi người thường gọi là khu Văn công. Theo tôi được biết, thì phần lớn văn nghệ sĩ nước ta có xuất phát điểm hoặc có liên quan tới cái khu này. Khu Văn công gồm các đoàn nghệ thuật đủ mọi thể loại, và một số trường đào tạo năng khiếu nghệ thuật, cũng đủ mọi thể loại. Khu được thành lập từ những năm sáu mươi của thế kỉ trước, nó được xây dựng rất qui củ, hài hoà. Bên cạnh những khối nhà tập và làm việc của các đoàn, các trường, các khu nhà ở của nghệ sĩ, là những thảm...

đầu năm gieo quẻ dịch, ra quẻ "lôi phong tiểu dị", hào tam, ngư vô bao. hung. y rằng nằm viện triền miên. dạo trước, có một nhà văn lớn tỉ tê với tôi rằng, chỉ nên xuất hiện trước mặt người đời khi ta khỏe mạnh đẹp đẽ, còn khi ốm đau thì trốn cho kĩ, đừng cho đứa nào thăm nom, bởi vì chúng nó tới viện thăm mình thì ít mà tới để tỏ lòng thương hại, tới để khoái trá trước vẻ tiều tụy yếu đuối của mình thì nhiều. tôi thì không phòng thủ tiêu cực như nhà văn nọ, nhưng tôi thấy ổn khi một mình trong viện. thậm chí không một lời thăm hỏi, của bất cứ ai, kể cả người ruột thịt. tôi không có cảm giác buồn, "tủi thân", mà chỉ thấy thoải mái. sự thoải mái ấy có được nhờ cảm giác: mình không làm phiền tới ai. trong bài tùy bút "người dựng lễ đài tuyên ngôn độc lập" (viết năm 1993), nhà văn phùng quán chép lại lời của nguyễn hữu đang: “chú có biết điều lo lắng nhất của tôi hiện nay là gì không? tôi lo nhất là không biết chết ở đâu. lúc sống thì tôi ở n...

mr Tam Mao, một điền chủ đẹp trai vùng phú thượng đồng thời là đại lí độc quyền "mõm vuông's book" tiết lộ rằng, một lượng không nhỏ độc giả của mõm vuông là những quí cô U70. thế rồi gã nhăn nhở kể, nhiều cô hỏi gã rằng, em là thế nào với anh bác? là bạn, gã trả lời. ôi vậy thì giữ số của chị đi, khi nào anh bác ra thủ đô thì cho chị biết, đặng chị thu xếp bữa tiệc trà bồm... gã kể chuyện đó với vẻ coi thường tôi, dĩ nhiên rồi, bởi vì gã còn trẻ, lại đẹp trai, và chưa đủ độ lịch duyệt. nếu đã từng trải và đủ độ lịch duyệt thì gã phải hiểu rằng U70 là độ tuổi tuyệt vời. trong truyện ngắn "những người thợ xẻ", nhà văn nguyễn huy thiệp đã cho nhân vật của mình tuyên bố một câu cực chất (theo tôi, nó hầu như một chân lí vậy): "ai lại đi tính tuổi bướm bao giờ". thật vậy, chỉ có kẻ thất phu mới đi tính tuổi bướm. bướm là để tôn thờ và nâng niu và trìu mến và ngưỡng mộ và kính cẩn và biết ơn... và v.v chứ bướm không bao giờ dùng để tính niên đạ...

feynman [*] kể, khi còn là sinh viên đại học mit, ông ta chỉ quan tâm tới chuyên ngành của ổng, tuyệt đối không quan tâm các ngành học khác. khổ nỗi mit qui định, sinh viên phải chọn học thêm môn "nhân văn" cho có "thêm văn hóa", thế là feynman chọn triết. ổng chọn triết với lí do cực chính đáng: "chả nhẽ chọn văn học pháp". (tôi tin rằng, giới học tự nhiên rất dễ dàng tiếp cận với các môn xã hội, ngược lại, giới học xã hội thường dốt đặc các môn tự nhiên. không mấy ngạc nhiên khi đám toán, lý có khiếu thẩm mỹ rất tốt và họ viết cũng rất hay, trong khi đám nhà văn, nhà thơ, họa sĩ thường có một niềm tự hào khó hiểu: dốt toán. tôi không biết đám văn thi họa muốn chứng tỏ điều gì khi khoe mình dốt toán). feynman kể rằng, giáo sư triết của ông không giảng bài, mà ông ta cứ lẩm bẩm, rất khó nghe. feynman phải cố gắng căng tai nghe, nhưng càng chăm chú thì càng không hiểu giáo sư nói gì. trong khi đó thì bạn cùng lớp họ đều hiểu giáo sư nói gì. "h...

4h sáng tỉnh giấc. miệng khát khô vì bữa nhậu tối qua. tới tối qua là đúng hai tháng không có một giọt rượu nào. sau hai tháng kiêng khem, tửu lượng xuống hẳn. bốn chai bia và bốn "sót" smiranoff trộn lẫn, thế mà đã lướt khướt. mò chai nước làm một hơi hết sạch rồi ngồi đần thối trong không gian đen kịt. chợt nhớ tới bukowski. lão quái khọm ấy bảo rằng, bóng tối căn phòng khách sạn rẻ tiền chính là ánh mặt trời của lão. nghĩ về bukowski xong thì thấy buồn oánh rắm, bèn rặn, nhưng rắm không ra mà ra một đống bã. thật đáng buồn, bụng dạ ta phản bội ta còn lỗ đít ta thì chơi khăm ta bằng cách phát tín hiệu sai. cứ ngồi nguyên đó, bất động cùng đống bã trong quần. cảm giác cũng không tệ, ngược lại, còn thấy dường như có cái gì đó gần với khoái cảm. có lẽ đây chính là thứ mà dostoievski gọi là "khoái cảm ô nhục". cuộc đời không chỉ khó khăn bởi những nặng nề tham muốn, nó còn khó khăn bởi cả những thứ nhẹ nhàng lặt vặt. không hẳn là "nhẹ khôn kham" như của...

"từng cái lồn bỏ ta đi như những dòng sông nhỏ" là một câu trong bài thơ "vô địch" của thi sĩ trứ danh bùi chát. câu này và cả bài thơ "vô địch" được các nhà phê bình văn chương cánh tả ca tụng rụng lưỡi. họ bảo đó là câu thơ hay nhất, bài thơ giầu biểu tượng lắm ẩn dụ nặng triết lí nhất. tôi không biết gì về văn thơ nên tôi không biết câu và bài thơ ấy có đúng như các nhà phê bình nói hay không, nhưng tôi biết câu thơ ấy nhại ca từ của trịnh công sơn "từng người tình bỏ ta đi như những dòng sông nhỏ". tiếp theo, trịnh công sơn viết "ôi những dòng sông nhỏ, lời hẹn thề là những cơn mưa". mưa sẽ tạnh, lời thề sẽ theo gió cuốn đi. bởi vậy, lời hẹn thề là những cơn mưa. câu tiếp theo của bùi chát thì không đi theo mạch cảm xúc của trịnh công sơn. câu tiếp của bùi chát tôi không nhớ (chắc vì tính biểu tượng quá cao nên khó nhớ), nhưng tôi ước gì, câu tiếp sau sẽ là "ôi lũ lồn các loại, lời hẹn thề là đám lông mu". lôn...

khổng tử bảo "ngũ thập tri thiên mệnh". dĩ nhiên, không phải cứ ngũ thập sẽ tri thiên mệnh, mà nó cần điều kiện. giáo dục, kiến văn, trải [và] chiêm nghiệm. tôi ngũ thập và đáp ứng đủ điều kiện khổng khâu đòi hỏi. vậy cái "thiên mệnh" mà tôi "tri" là gì? oscar wilde bảo "tôi không đủ trẻ để biết tất cả". tôi đồng ý với cả wilde lẫn khổng. người trẻ biết tất cả bởi người trẻ không biết gì. người già cũng không biết gì nhưng người già biết họ không biết gì. lưu ý: không phải cứ già là biết mình không biết gì. 99,5% lũ già luôn tưởng hay, nói như thánh phán. già mà đắc chí ra cái điều hiểu biết là thứ già mất nết. "tri thiên mệnh" nghĩa là biết chẳng biết cái đéo gì sất. hiểu biết lớn nhất là biết mình đéo biết gì. đời sống một cá nhân vô nghĩa và đời sống của nhân loại còn vô nghĩa hơn. tất cả mọi tư tưởng cao siêu cao đẹp trên đời thật thật sự chỉ là rác rươi. tất cả là rác rưởi. vô nghĩa tuyệt đối. và ta yêu cuộc sống này bở...