Bài đăng

Sống Không Làm Phiền Ai, Chết Cũng Thế

Hình ảnh
đầu năm gieo quẻ dịch, ra quẻ "lôi phong tiểu dị", hào tam, ngư vô bao. hung. y rằng nằm viện triền miên. dạo trước, có một nhà văn lớn tỉ tê với tôi rằng, chỉ nên xuất hiện trước mặt người đời khi ta khỏe mạnh đẹp đẽ, còn khi ốm đau thì trốn cho kĩ, đừng cho đứa nào thăm nom, bởi vì chúng nó tới viện thăm mình thì ít mà tới để tỏ lòng thương hại, tới để khoái trá trước vẻ tiều tụy yếu đuối của mình thì nhiều. tôi thì không phòng thủ tiêu cực như nhà văn nọ, nhưng tôi thấy ổn khi một mình trong viện. thậm chí không một lời thăm hỏi, của bất cứ ai, kể cả người ruột thịt. tôi không có cảm giác buồn, "tủi thân", mà chỉ thấy thoải mái. sự thoải mái ấy có được nhờ cảm giác: mình không làm phiền tới ai. trong bài tùy bút "người dựng lễ đài tuyên ngôn độc lập" (viết năm 1993), nhà văn phùng quán chép lại lời của nguyễn hữu đang: “chú có biết điều lo lắng nhất của tôi hiện nay là gì không? tôi lo nhất là không biết chết ở đâu. lúc sống thì tôi ở n...

Mỹ học của bướm: từ Nguyễn Huy Thiệp tới Oscar Wilde

Hình ảnh
mr Tam Mao, một điền chủ đẹp trai vùng phú thượng đồng thời là đại lí độc quyền "mõm vuông's book" tiết lộ rằng, một lượng không nhỏ độc giả của mõm vuông là những quí cô U70. thế rồi gã nhăn nhở kể, nhiều cô hỏi gã rằng, em là thế nào với anh bác? là bạn, gã trả lời. ôi vậy thì giữ số của chị đi, khi nào anh bác ra thủ đô thì cho chị biết, đặng chị thu xếp bữa tiệc trà bồm... gã kể chuyện đó với vẻ coi thường tôi, dĩ nhiên rồi, bởi vì gã còn trẻ, lại đẹp trai, và chưa đủ độ lịch duyệt. nếu đã từng trải và đủ độ lịch duyệt thì gã phải hiểu rằng U70 là độ tuổi tuyệt vời. trong truyện ngắn "những người thợ xẻ", nhà văn nguyễn huy thiệp đã cho nhân vật của mình tuyên bố một câu cực chất (theo tôi, nó hầu như một chân lí vậy): "ai lại đi tính tuổi bướm bao giờ". thật vậy, chỉ có kẻ thất phu mới đi tính tuổi bướm. bướm là để tôn thờ và nâng niu và trìu mến và ngưỡng mộ và kính cẩn và biết ơn... và v.v chứ bướm không bao giờ dùng để tính niên đạ...

Feynman, triết học, và bài thơ con cóc đoạt Nobel

Hình ảnh
feynman [*] kể, khi còn là sinh viên đại học mit, ông ta chỉ quan tâm tới chuyên ngành của ổng, tuyệt đối không quan tâm các ngành học khác. khổ nỗi mit qui định, sinh viên phải chọn học thêm môn "nhân văn" cho có "thêm văn hóa", thế là feynman chọn triết. ổng chọn triết với lí do cực chính đáng: "chả nhẽ chọn văn học pháp". (tôi tin rằng, giới học tự nhiên rất dễ dàng tiếp cận với các môn xã hội, ngược lại, giới học xã hội thường dốt đặc các môn tự nhiên. không mấy ngạc nhiên khi đám toán, lý có khiếu thẩm mỹ rất tốt và họ viết cũng rất hay, trong khi đám nhà văn, nhà thơ, họa sĩ thường có một niềm tự hào khó hiểu: dốt toán. tôi không biết đám văn thi họa muốn chứng tỏ điều gì khi khoe mình dốt toán). feynman kể rằng, giáo sư triết của ông không giảng bài, mà ông ta cứ lẩm bẩm, rất khó nghe. feynman phải cố gắng căng tai nghe, nhưng càng chăm chú thì càng không hiểu giáo sư nói gì. trong khi đó thì bạn cùng lớp họ đều hiểu giáo sư nói gì. "h...

Khi cơn say rời thân xác, chỉ còn lại mùi người

Hình ảnh
4h sáng tỉnh giấc. miệng khát khô vì bữa nhậu tối qua. tới tối qua là đúng hai tháng không có một giọt rượu nào. sau hai tháng kiêng khem, tửu lượng xuống hẳn. bốn chai bia và bốn "sót" smiranoff trộn lẫn, thế mà đã lướt khướt. mò chai nước làm một hơi hết sạch rồi ngồi đần thối trong không gian đen kịt. chợt nhớ tới bukowski. lão quái khọm ấy bảo rằng, bóng tối căn phòng khách sạn rẻ tiền chính là ánh mặt trời của lão. nghĩ về bukowski xong thì thấy buồn oánh rắm, bèn rặn, nhưng rắm không ra mà ra một đống bã. thật đáng buồn, bụng dạ ta phản bội ta còn lỗ đít ta thì chơi khăm ta bằng cách phát tín hiệu sai. cứ ngồi nguyên đó, bất động cùng đống bã trong quần. cảm giác cũng không tệ, ngược lại, còn thấy dường như có cái gì đó gần với khoái cảm. có lẽ đây chính là thứ mà dostoievski gọi là "khoái cảm ô nhục". cuộc đời không chỉ khó khăn bởi những nặng nề tham muốn, nó còn khó khăn bởi cả những thứ nhẹ nhàng lặt vặt. không hẳn là "nhẹ khôn kham" như của...

Vô Địch Và Sự Hào Hứng Của Phê Bình

Hình ảnh
"từng cái lồn bỏ ta đi như những dòng sông nhỏ" là một câu trong bài thơ "vô địch" của thi sĩ trứ danh bùi chát. câu này và cả bài thơ "vô địch" được các nhà phê bình văn chương cánh tả ca tụng rụng lưỡi. họ bảo đó là câu thơ hay nhất, bài thơ giầu biểu tượng lắm ẩn dụ nặng triết lí nhất. tôi không biết gì về văn thơ nên tôi không biết câu và bài thơ ấy có đúng như các nhà phê bình nói hay không, nhưng tôi biết câu thơ ấy nhại ca từ của trịnh công sơn "từng người tình bỏ ta đi như những dòng sông nhỏ". tiếp theo, trịnh công sơn viết "ôi những dòng sông nhỏ, lời hẹn thề là những cơn mưa". mưa sẽ tạnh, lời thề sẽ theo gió cuốn đi. bởi vậy, lời hẹn thề là những cơn mưa. câu tiếp theo của bùi chát thì không đi theo mạch cảm xúc của trịnh công sơn. câu tiếp của bùi chát tôi không nhớ (chắc vì tính biểu tượng quá cao nên khó nhớ), nhưng tôi ước gì, câu tiếp sau sẽ là "ôi lũ lồn các loại, lời hẹn thề là đám lông mu". lôn...

Tri thiên mệnh: biết rằng mọi thứ đều vô nghĩa, và vẫn mỉm cười sống tiếp

Hình ảnh
khổng tử bảo "ngũ thập tri thiên mệnh". dĩ nhiên, không phải cứ ngũ thập sẽ tri thiên mệnh, mà nó cần điều kiện. giáo dục, kiến văn, trải [và] chiêm nghiệm. tôi ngũ thập và đáp ứng đủ điều kiện khổng khâu đòi hỏi. vậy cái "thiên mệnh" mà tôi "tri" là gì? oscar wilde bảo "tôi không đủ trẻ để biết tất cả". tôi đồng ý với cả wilde lẫn khổng. người trẻ biết tất cả bởi người trẻ không biết gì. người già cũng không biết gì nhưng người già biết họ không biết gì. lưu ý: không phải cứ già là biết mình không biết gì. 99,5% lũ già luôn tưởng hay, nói như thánh phán. già mà đắc chí ra cái điều hiểu biết là thứ già mất nết. "tri thiên mệnh" nghĩa là biết chẳng biết cái đéo gì sất. hiểu biết lớn nhất là biết mình đéo biết gì. đời sống một cá nhân vô nghĩa và đời sống của nhân loại còn vô nghĩa hơn. tất cả mọi tư tưởng cao siêu cao đẹp trên đời thật thật sự chỉ là rác rươi. tất cả là rác rưởi. vô nghĩa tuyệt đối. và ta yêu cuộc sống này bở...

Đặt tên cho tranh – tội lỗi đầu tiên của diễn giải

Hình ảnh
hôm qua, ông Lim Dim, nhà phê bình mỹ thuật hạng tám (không có nghĩa tôi sẽ gọi các nhà phê bình mỹ thuật chuyên nghiệp là hạng một), nhà siu tập hạng chín, gọi bức tranh (hình đăng kèm) của tôi là "trĩu trịt". và điều đó làm tôi kinh ngạc. tôi đang định đặt tên nó là "zã man zợ" cơ. gần đây, ngẫu nhiên nhìn thấy một trang có tên "họa sĩ và nhà sưu tập" nên tôi tò mò click. tôi sẽ không bình luận gì về tranh pháo (nếu thấy thán phục, tôi sẽ cho phép mình bình luận) nhưng tôi cười đến nôn ruột khi thấy cái cách các họa sĩ đặt tên cho họa phẩm của họ. [vd] vẽ bông hoa hồng, họ đặt tên bức tranh là "hoa hồng", vẽ cô gái ngồi cạnh lọ hoa, họ đặt tên là "thiếu nữ bên hoa", vẽ vài con thuyền trên nền mây nước, họ đặt tên "làng chài buổi sớm"... v.v. thú thật, tôi vô cùng thán phục cái tư duy minh họa hiện thực - thứ tư duy đè họ xuống thấp hơn cả loài gián - của họ. chẳng những minh họa hiện thực bằng họa phẩm, họ còn mang cái tư ...

Descartes khóc thét giữa thời đại triết gia Facebook

Hình ảnh
cách đây đã lâu, một nhà dân chủ (ông này cũng được đi tù) có khá đông followers từng "giảng" cho các fans của ổng về descartes. dĩ nhiên, nói về descartes thì không tránh khỏi việc trích dẫn câu kinh điển của descartes: "tôi suy tư, tôi tồn tại" . ông ấy giảng đại khái rằng, tư duy để nghi ngờ, để không bị lừa dối. các bạn trẻ phải biết hoài nghi, không được cả tin, để có tư duy phản biện. hehe rất lăng nhăng thiên thối. chuyện nhà dân chủ giảng triết học descartes đã lâu, tôi cũng sít quên rồi, nhưng vừa hôm qua thấy một anh (không biết là "nhà" gì) cũng "giảng" cho bá tánh về descartes giống như nhà dân chủ kia từng giảng, nên mới chợt nhớ ra chuyện cũ. có vẻ như hiểu "hoài nghi descartes" một cách dã man tàn bạo như thế không phải là chuyện hiếm, ngược lại, nó rất phổ biến. lạ nhỉ? descartes có trêu ghẹo gì các anh các chị đâu mà các anh các chị nỡ xuyên tạc, dung tục hóa ông ta đến thế? descartes viêt "tôi suy tư,...