Bác Văn Vương

đã hơn một lần tôi biên bài cùng nhận xét, rằng, trước khi có phây, con người đã như thế, sau khi có phây, con vẫn như thế. nghĩa là phây không làm con người ta thay đổi mà phây chỉ giúp người ta thể hiện cái vốn đã có ở người ta mà thôi. trước khi có phây chúng ta đần độn, xấu xa, độc ác, đểu cáng..., sau khi có phây, chúng ta vẫn vậy, không xấu hơn mà cũng chẳng đẹp lên, nhưng có phây thì sự đần độn có cơ hội trình diễn, sự độc ác đểu cáng có điều kiện phát tác.  xưa, ta không thấy đểu thấy ngu thấy ác ở đâu cả, hãn hữu lắm mới thấy. nay, muốn thấy ngu, đểu, ác..., thì cứ mở điện thoại ra là hằng hà sa số. điều này khiến ta nghĩ, phây chính là tác nhân khiến cõi người ta xấu xí ngu xuẩn độc ác phát triển theo cấp số nhân. và chúng ta, ít nhất là tôi, cho rằng ta nhầm lẫn, ta đổ oan cho phây. nhưng có thật là phây bị oan? hôm qua coi cái clip khá "giật gân". trong một quán nhậu bình dân, có ba anh kia (tuổi tác trên dưới 30, cái tuổi cho con người ta biết suy nghĩ chậm. cái ...

sảnh chờ một ks sang trọng. một gã đàn ông luống tuổi và một cô gái trẻ đẹp. họ đang chờ xe. gã đàn ông cố gắng bắt chuyện, nhưng cô gái lạnh nhạt không bắt chuyện, thậm chí cô còn tỏ vẻ khó chịu, quay đi. lát sau, nhân viên giữ xe chạy chiếc xe của gã đàn ông lại. một chiếc xe siêu sang.  ngồi vào ghế lái, đề máy, gã đàn ông nói với cô gái "cô gọi taxi phải không? tôi có thể cho cô đi nhờ". cô gái hớn hởn, mắt cô chớp chớp, miệng cô nhoẻn cười, rồi cô mở cửa xe bước lên với điệu bộ uốn éo hết mức có thể. hầu như ai cũng phê phán thái độ của cô gái nọ, song gã đàn ông lại tỏ ra bình thản. gã đã quá quen với điều này. quen, nên gã hiểu. dù chưa từng đọc schopenhauer nhưng gã hiểu rằng thế giới này là thế giới biểu tượng. thế giới ấy tôn thờ sự đại diện. trong thế giới ấy vật đại diện được suy tôn còn vật được đại diện lại bị quên đi. không sao cả, bởi vì thực tế, kinh nghiệm cá nhân, kinh nghiệm cộng đồng cùng mách rằng, có khi vật đại diện đáng tin hơn, có giá trị hơn chính v...

vào những năm 90 của thế kỉ trước, con đường hồ văn huê ở quận phú nhuận nổi như cồn. nhà đất ở con đường này tăng giá đến chóng mặt. thiên hạ bàn tán, rằng đất khu đó nằm trên lưng rồng hay mu rùa gì đó. có thật lưng hay mu làm hồ văn huê nổi lềnh phềnh hay không thì tôi chả biết, nhưng tôi biết chắc, hồ văn huê nổi vì nó là trung tâm phò phạch của quận phú nhuận. thủa đó ngoài hồ văn huê 1 (phân biệt với hồ văn huê 2, nay đổi thành đào duy anh) san sát quán bia ôm, cứ buổi chiều là các em đứng ra cửa đón khánh, tưng bừng như nắng, muôn mầu như sương, và nghiêm trang như đàn bướm rừng chao cánh. dạo đó một tuần tôi phải ngồi bia ôm tới bốn buổi. tôi dùng từ "phải" theo đúng nghĩa của nó. tôi thích uống bia chứ không thích ôm. số là tôi có ông bạn, tên s. tự "bắc kì". ông này là chồng của một nữ diễn viên hài nổi tiếng - nhưng đó là sau này, trước đó vợ ông là người bình thường - khi ông ấy làm chồng của một nữ nhân bình thường thì ông ấy còn tên, tới khi lấy người ...

"mặt trăng và đồng xu" là tựa cuốn tiểu thuyết chân dung của somerset maugham. nhân vật chính trong "mt & đx" là charles strickland. nguyên mẫu để maugham vẽ nên chàng strickland chính là danh họa paul gauguin. dù là tiểu thuyết nhưng maugham không cần phải "hư cấu" gì nhiều - đọc nhiều tiểu sử gauguin do nhiều người viết thì thấy rõ điều này - nhưng cái giỏi của maugham là tiểu thuyết hóa những sự thật bình thường. qua cuộc đời của gauguin, người đọc thấy một thân phận nghiệt ngã của đàn ông/nghệ sĩ, cái mâu thuẫn nội tại giữa người đàn ông bình thường và nghệ sĩ đích thực. mâu thuẫn ấy tựa như sự cách xa giữa mặt trăng và đồng xu. "tâm hồn người đàn ông lãng du qua những vùng xa xôi nhất của vũ trụ, và cô nàng thì cố tìm cách giam nó vào cái giới hạn của cuốn sổ chi tiêu". cái "vùng xa xôi" của gã chất nghệ tuyệt đối như gauguin chẳng phải "mặt trăng" hay sao? còn "đồng xu" là gì nếu không phải là "giới hạ...

 "quân tử chi giao đạm nhược thủy" "everything you need is already inside you" nàng đi oánh ghen. gọi là oánh nhưng nàng không oánh được mà chỉ nhẩy chồm chồm rồi gào lên thảm thiết: chồng tao... tộ xư...chồng tao nhá... tiên xư cha...chồng của tao.... tổ xư bố! nhìn chung, cuộc oánh ghen không bạo lực và ít kịch tính nhưng lại rất hấp dẫn và đáng để xem: nàng, kẻ oánh ghen, tuổi vừa tròn tám mươi. nàng kia, kẻ bị oánh ghen, đối thủ của nàng, trẻ hơn, chỉ mới ngoài bảy mươi. còn chồng nàng, thằng sở khanh đểu cáng, gã don juan đê tiện, tên casanova khốn lạn, nguyên nhân của vụ oánh ghen, mới chỉ vừa cán ngưỡng chín mươi. đó là nội dung một cờ nhíp trên mạng mà tôi vừa coi xong. clip oánh ghen của lũ trẻ đầy trên mạng còn nội tình các vụ oánh ghen thì tuyệt đối giống nhau. rỗi hơi rách việc cỡ nào cũng chẳng coi oánh ghen nếu vụ oánh ghen không "tầm cỡ" như kia. *  bên xứ ấn có một ngôi đền hindu giáo rất nổi tiếng. phía ngoài ngôi đền, trên tường, là vô và...

dù thương dù ghét dù ít dù nhiều, bạn vẫn phải dành chút thời gian cho phây. người ta bảo phây là cõi ảo, lên phây là sống ảo, song tôi nghĩ nó chẳng ảo. nó thật! lên phây cũng chả phải sống ảo, mà lên phây là một phần thực tại của thế nhân. ảo làm sao được khi mà qua phậy tôi biết bạn là ai dù bạn nói gì làm gì. sống ảo là sống thế nào nếu cái ảo ấy chi phối mạnh mẽ cuộc sống thật? thời đại này, phây là nhân học chứ không phải văn chương, lên phây để học làm người chứ chẳng để làm gì khác. nhưng học làm người trên phây đa dạng chứ không một chiều như học trong lớp, trong môn văn hay tiết giáo dục công dân. ngạn ngữ phương tây có câu: "hãy cho tôi biết bạn của bạn là ai, tôi sẽ nói cho bạn biết, bạn là người thế nào". bối cảnh thời đại cho phép ta nói khác đi, hãy cho tôi biết bạn pho lâu con nào, là fan của thằng nào, tôi sẽ nói cho bạn biết bạn là ai. nhưng cũng không nhất thiết. bạn không phải dân giang hồ nhưng bạn vẫn pho lâu hải bánh, huấn huê hường, bạn chẳng nhạt nhẽo...

cho tới trước năm 1954 thì nước ta vẫn là một đất nước kinh tế thuần nông. đó là trên sách vở giấy tờ, thực tế thì cho tới giờ phút này, chúng ta vẫn thuần nông. quí hóa ở chỗ, ngày nay tính thuần nông không chỉ trong địa hạt kinh tế, mà tính thuần nông bao trùm mọi lĩnh vực xã hội. từ cách sống cho tới cách nghĩ đều thuần nông cả. trong mọi lĩnh vực, yếu tố con người đều là yếu tố tiên quyết. sự thuần nông cũng vậy. để làm nên một xã hội thuần nông toàn tòng, điều kiện đầu tiên là con người ta phải, về hình thức: xấu, bẩn, răng vổ, răng bựa, mồm thối, móng chân vàng..., và về nội dung, thô bỉ, tự ti, tự huyễn, ảo tưởng, suồng sã, không biết giữ khoảng cách, hời hợt, túng tinh tế, nhạt nhẽo, rẻ tiền. có chủng loại người nào hội đủ những tiêu chí kể trên hơn chủng mõm vuông? ngay trên phây này, cách đây khá lâu, bvv viết rằng bác ấy rất ghét cái trò chụp màn hình tin nhắn, rồi biến nó thành một chủ đề, để biên tút, hoặc không biên mà chỉ cần chụp rồi đăng. bvv ghét cái trò đó, trước hết...

 có lần cô bạn gái tôi bảo "anh biết sự kết hợp đẹp nhất giữa người nam và người nữ là gì không?". "đéo biết", tôi trả lời như một phản xạ. cô ấy lại nói "đó là khiêu vũ". tôi trả lời, lần này có chút nghiêm cẩn chứ không bật ra như phản xạ nữa: "không, nam nữ đẹp nhất khi họ đị.t nhau".  là tôi khiêu khích, trêu chọc cô ấy vậy thôi, chứ thật ra tôi nghĩ, đị.t nhau, về mặt mỹ học, chẳng có gì hấp dẫn. con vật nào cũng biết đị.t (coetzee cho rằng hành động đị.t là một sự thô bỉ, ông ấy viết "một người đàn ông ngồi trên ghế tự cắt bỏ buồi là một cảnh tượng thô bỉ, nhưng cũng chẳng thô bỉ hơn là chính người đàn ông đó hì hục trên thân thể một người đàn bà" - "ruồng bỏ") trong khi chỉ có con người biết khiêu vũ. dĩ nhiên, tôi không coi đị.t là thô bỉ, nhưng tôi không nghĩ nó là cái gì thuộc về mỹ học. nói cho chính xác thì việc đuỵt có thể mang lại xúc cảm thẩm mỹ, song nó chỉ mang lại cảm xúc ấy cho người thực hiện nó. khách quan...